1$ = 0 AMD 1€ = 0 AMD 1Р̵ = 0 AMD

Այս թանկացումները նաև արհեստականորեն հրահրված դեֆիցիտի արդյունք են

2016-2018թթ. ՀՀ պարտքը կաճի 1 մլրդ դոլարով, ասում է Ինովացիոն եւ ինստիտուցիոնալ հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար Ատոմ Մարգարյանը։ Իսկ 2018թ. այն կհասնի 7.2 մլրդ դոլարի, ինչը դժվար է ասել, թե կանցնի՞ օրենքով սահմանված վերջնագիծը՝ ՀՆԱ-ի 60%, թե կմնա ընդհուպ մոտ այդ ցուցանիշին, ինչպես հիմա է: Ա.Մարգարյանը նաև կարծիք հայտնեց, թե մինչև այս տարեվերջ գուցե դեֆիցիտն ավելանա: «Խնդիրն այն է՝ 2016թ. վերջին դեֆիցիտը մոտեցել էր 6% սահմանին, և խնդիր էր այս տարվա ծրագրով տեղավորվել 3% սահմաններում: Երբ պետական պարտքն անցնում է ՀՆԱ-ի 50%, կառավարությունը պետք է տեղավորվի կայունության պահանջի մեջ, որն առաջին հերթին վերաբերում է դեֆիցիտին: Այս տարվա համար ծրագրված է 2.7 %, բայց, ամենայն հավանականությամբ, դա հնարավոր չի լինի պահել: Եվ սցենարն այնպիսին է, որ 3-3.5% սահմաններում կարող է հասնել: Դա պայմանավորված է հարկային և այլ եկամտային մուտքերից ու դեֆիցիտի ֆինանսավորման ծրագրերից»,- հավելեց նա:

Ա. Մարգարյանի հետ մեր զրույցը ներկայացնում ենք ամբողջությամբ:

– Ի՞նչն է Ձեզ հիմք տալիս այդպես ենթադրելու:

– Կառավարությունը կտրուկ բարելավել է բյուջետային իրավիճակը՝ քայլեր ստվերի կրճատման ուղղությամբ, և տարվա ընթացքում նկատելի է, որ բյուջեի մուտքերը առաջանցիկ են ծրագրերի կամ կանխատեսումների նկատմամբ: Հետևաբար լուրջ մտահոգություններ չկան: Մյուս կողմից էլ, ծախսերի առումով կառավարությունը զուսպ է, սոցիալական ծրարգրերի մասով բավականին պահպանողական, և տեղավորվում է բյուջետային կայունացման տրամաբանության մեջ:

– Տարեվերջին մեր պարտքը կլինի 58.8%, եկող տարի հնարավոր է հատի 60% սահմանը: Ձեր կարծիքով, ի՞նչ պետք է արվի, պարտքի շեմը կբարձրացվի՞:

– Հարկաբյուջետային կանոնների արդիականացման վերաբերյալ քննարկումներ եղել են, դա ընդամենը հիփոթետիկ տարբերակ է: Բայց եթե նման ռիսկեր առաջանան, բնական է, կառավարությունը կմտնի ԱԺ և բյուջետային համակարգի մասին օրենքում կառաջարկի փոփոխություն, և պարտքի շեմը հնարավոր է՝ բաձրացվի: Դրա մեջ սարսափելի ոչինչ չկա: ԱՄՆ-ի պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցությունը 110 % է:

– Բայց ԱՄՆ-ի տնտեսության հնարավորությունը, վճարունակության մակարդակը, անհամեմատելի են: Մինչդեռ ՀՀ-ն եվրոբոնդերը վերաթողարկում է, քանի որ մարելու խնդիր ունի:

– Ի միջի այլոց եվրոբոնդերի եկամտաբերությունն իջել է, դա նշանակում է, որ արտաքին շուկաներում դրանց պահանջարկը բարձրացել է: 2013թ. առաջին տրանշը 6.25% էր, հիմա իջել է 4.75%, դա նշանակում է, որ կառավարությունը վերաթողարկման խնդիր չի ունենա: Ի միջի այլոց ԱՄՆ պետական պարտքը գերազանցում է 20 տրլն դոլարը: Եվ ամբողջ աշխարհը, այդ թվում և մենք, վարկավորում ենք կամ ֆինանսավորում ենք ԱՄՆ բյուջեի դեֆիցիտը: Ինչո՞ւ: Որովհետև պահանջարկ կա այդ երկրի պարտատոմսերի նկատմամբ: Եվ 2020թ. սեպտեմբերին լրանում է բոնդերի ժամկետը, և կառավարությունն այդ 500 մլն դոլարը վերաթողարկելու խնդիր չի ունենա: Նոր թողարկման հաշվին մարվելու է:

– 2020թ. մեր պետական պարտքի մարումը և սպասարկումը ընդհուպ մոտենում է 1 մլրդ դոլարին, ինչը բավականին ծանր բեռ է բյուջեի վրա: Այդ պատճառով էլ դեֆոլտի մասին կանխատեսումներ կան:

– Այդ 1 միլիարդի մեջ նաև այդ 500 մլն է, բայց եթե նման իրավիճակ լինի, ավելի մեծ ծավալի վերաթողարկումներ կլինեն: Իսկ դրա համար անհրաժեշտ է, որ երկիրը վստահելի լինի, բյուջեն հավասարակշռության տիրույթում լինի, և դեֆիցիտը չգերազանցի կայունության ցուցանիշը: Այն ժամանակ և ինստիտուցիոնալ ներդրողները՝ պետական պարտատոմսեր գնողները, և մասնավոր ներդրողները ՀՀ-ում ներդրումներ անելու խնդիր չեն տեսնի: Եվ ներքին պարտքի դինամիկան գերազանցում է արտաքին պարտքին, և մեր պետական պարտատոմսերը գրավիչ են նաև ներքին ներդրողների համար:

– Պարտատոմսերի գերակշիռ մասը գնում են բանկերն ու այլ կազմակերպությունները: Շարքային քաղաքացու մասնակցությունը խիստ ցածր է, և դրանց տոկոսներից քիչ է օգտվում:

– Ժողովրդի մեջ նաև բանկերի ավանդատուները, բանկերի շահառուներն են մտնում: Բանկերն իրենց ներդրումները դիվերսիֆիկացնելու խնդիր ունեն, և տարբեր զամբյուղների մեջ պետք է ներդնեն իրենց ռեսուրսները, որոնք նաև ավանդատուների փողերն են: Բանկերն իրենց պորտֆելի, ներդրումների 1/3-ը կատարում են պետական պարտատոմսերի մեջ և ստանում շուկայական ներդրումների տոկոսներին համադրելի տոկոսներ: Բայց պետական պարտատոմսերում կատարվող ներդրումներն ավելի ցածր ռիսկային են և բանկերը, այո, նաև այդ արժեթղթերում են ներդրումներ կատարում: Դա ընդունված պրակտիկա է:

– ԱՄՀ-ն այս տարվա համար կանխատեսում է 3.5% տնտեսական աճ, մինչդեռ կառավարությունը գտնում է, որ կլինի 4.3%: Փաստորեն, միջազգային կառույցները չեն վստահում կառավարության ցուցանիշներին:

– Եթե չեք մոռացել, այս տարվա բյուջեի հիմքում ընկած է 3.2% աճ:

– Այդ դեպքում էլ, կարծիք կա, թե կառավարությունն այնպիսի ցածր թիրախ է վերցնում, որ դրա կատարելը դժվար չլինի: Խոսքը վերաբերում է նաև ձեր այն ասածին, թե ծախսերի առումով կառավարությունը զուսպ է, սոցիալական ծրարգրերի մասով՝ բավականին պահպանողական: Իսկ ՀՀ նման զարգացող երկրների համար 4.3% էլ ցածր է համարվում: Չէ որ Սերժ Սարգսյանը տարեկան 5-6% աճ է ակնկալում:

– ԱՄՀ-ն միջազգային դոնոր կազմակերպություն է, ունի իր շահերը, բարձր տոկոսով վարկեր է տալիս, մեր արտաքին պարտքի մի մասի դոնորը նա է: Եվ այդ կառույցը միշտ էլ ավելի զուսպ գնահատականներ է տալիս երկրների մակրոտնտեսական ցուցանիշների վերաբերյալ, քան Համաշխարհային բանկը կամ ռեյտինգավորող կազմակերպությունները: «Ֆիտչը», «Մուդիսը» ՀՀ վարկանիշը չեն իջեցրել վերջին 1.5 տարվա ընթացքում, անգամ բարձրացվել է: Իսկ ինչ վերաբերում է այս տարվա կանխատեսմանը, ապա դրանք իրավիճակային գնահատականներ են և պայմանավորված են ներքին և հատկապես արտաքին բազմաթիվ գործոններով: Հնարավոր է, ԱՄՀ փորձագետներն ավելի շատ իրավիճակը բխեցրել են ՌԴ տնտեսության հնարավոր վատթարացման սցենարից, բայց կան նաև լավատեսական կամ իրատեսական սցենարներ: Իսկ ես կարծում եմ՝ այս կառավարության վերջին կանխատեսումը իրատեսական է:

– ՀԲ-ն նույնպես այս տարվա համար ցածր կանխատեսում ունի՝ 2.7%:

– Որպես կանոն, այդ կազմակերպությունների գնահատականները չեն իրականանում, նրանց գնահատականները վատատեսական են, եթե նկատի ունենանք վերջին 3-4 տարիների գեոտնտեսական և գեոքաղաքական զարգացումները, հատկապես եվրասիական բլոկի, և հատկապես ՌԴ-ի նկատմամբ, ինչը ԱՄՆ նոր վարչախմբի կուրսի դրսևորումն է: Իսկ ովքե՞ր են ՀԲ-ի և ԱՄՀ հիմնական դոնորները, 60-70% ԱՄՆ-ի ներդրումներն են:

– Ի դեպ, տարեսկզբից հրապարակվող 5-6% տնտեսական աճի նկատմամբ թերահավատ է նաև կառավարությունը, և 2017-ի համար ավելի ցածր՝ 4.3% աճ է կանխատեսում:

– Ամիսն ամսվա վրա այդ ցուցանիշն ինչ-որ չափով նվազում է, և դա սեզոնային գործոններով է պայմանավորված: Հատկապես գյուղատնտեսությամբ, որտեղ անկման տեմպերը նվազել են: Եթե նախորդ տարի խոսում էինք երկնիշ թվով անկման մասին, այս տարի, հավանաբար, կլինի մոտ 3% անկում: Եվ եթե հարկային վերջին եկամուտներն ուղղում են կապիտալ շինարարության ոլորտ, և այստեղ էլ անկումն այդքան մեծ չլինի:

– Հունվար-օգոստոսին գյուղատնտեսության ոլորտի անկումը բավականին բարձր էր՝ 9.4%:

– Վստահ եմ՝ այդ թիվը բարձրանալու է, այլ տարբերակ չկա: Դա կարող է նաև գնային գործոնի ազդեցությունը լինել՝ մսամթերքը, կաթնամթերքը թանկացել են: Այո, արհեստականորեն հրահրված դեֆիցիտ, արտաքին շուկաներում անբարենպաստ իրավիճակ կա:

– Դուք ասում եք՝ արհեստականորեն հրահրված, բայց ՏՄՊՊՀ-ն ասում է, որ այդ թանկացման պատճառն արտաքին շուկայում թանկացումներն են:

– Դա կա, անկասկած, բայց մարդկանց պետք է ապացույցներ ներկայացնել, թե նախկին գներով ներկրված ինչքան պաշար է եղել: Պետք է ներկայացնել, թե որքան է ներկրվել, և այսօր վաճառվող ապրանքն իսկապե՞ս բարձր գնով է ձեռք բերվել:

– Վերադառնալով պետական պարտքին՝ կարո՞ղ ենք ասել, որ 2018թ.7.2 մլրդ պարտքն արդեն կգերազանցի ՀՆԱ-ի 60%-ը :

– Ոչ: Եթե պահպանվի տնտեսական աճի սցենարը, չի գերազանցի: Ի դեպ, մեր արտաքին պահուստների մեծ մասը ներդրված է ԱՄՆ պարտատոմսերի մեջ, որն անգամ եկամուտ չի բերում, 0-ին մոտ տոկոսադրույքով է: Ինչո՞ւ: Այդ հարցը պետքէ ուղղել ՀԲ և ԱՄՀ պատասխանատուներին: Ո՞րն է պատճառը, որ երկրները ձեռք բերված միջոցները հնարավորություն չունեն ներդնելու իրենց երկրների պետական պարտատոմսերի մեջ: Դա զարգացած և ամենահզոր երկրների քաղաքականությունն է:

– Այսինքն՝ թույլ չե՞ն տալիս, որ մեր պահուստները ներդրվեն ներքին պարտատոմսերի մեջ:

– Իհարկե: Պայմանն այն է, որ պետք է պահուստները նվազագույն ցածր ռիսկային գործիքների մեջ ներդրվեն, բայց ռիսկայնությունը եկամտաբերությամբ է որոշվում: Սա միայն մեր երկրի խնդիրը չէ, ԱՄՆ-ից դուրս աշխարհի խնդիրն է: Այս խնդիրն ունեն այնպիսի հզոր երկրներ, ինչպիսին՝ Չինաստանն է, Ճապոնիան, ՌԴ-ն, ԲՐԻԿՍ-ի անդամ մյուս երկրները: Դրա համար էլ նրանք մտածում են իրենց արժույթը ստեղծել: Իսկ եթե չվերցրեցիր ԱՄՆ արժեթղթերը, խնդիր կունենաս, քանի որ նրա պարտքը 110% է:

– ԱՄՀ-ն նաև նշում էոր հավելյալ աճի հիմքում ընկած են արտերկրիցուղարկած տրանսֆերտների ծավալների և պղնձի բարձր գների աճը: Փաստորեն, մեր տնտեսական աճին նպաստող ներքին գործոն չկա:

– Կա և պետք է նկատել, որ այս կառավարությունն ունի ընդգծված արդյունաբերական քաղաքականություն, ընդ որում՝ տարածքային առումով: Իսկ տրանսֆերտները կարևորագույն գործոն են և ձևավորում են մակրոտնտեսական պահանջարկը, նաև ներդրումային ու սպառման բաղադրիչի վրա են ազդում: Եվ դա պայմանավորված է ՌԴ տնտեսության աշխուժացմամբ: ՌԴ-ում 1.5-2% աճ է կանխատեսվում: ՀՀ-ն տրանսֆերտ ստացող երկիր է, աշխատուժը՝ 300-400 հազար մարդ ստեղծում է մեր համախառն ազգային արդյունքը, և դրա որոշ մասը փոխանցվում է ՀՀ: Իսկ դինամիկան ցույց է տալիս, որ աճ կա, և դա տնտեսական աճի վրա ազդող ռեալ գործոն է:

– Այո, բայց ժամանակին, երբ տրանսֆերտները ՀՀ բյուջեի չափ էին կազմում, փորձագետները նաև ահազանգում էին, որ ՀՀ տնտեսությունը նստած է թմրանյութի ասեղի վրա: Եթե դրանք կտրվեն կամ նվազեն, մեր տնտեսությունը կհայտնվի շատ վատ վիճակում, ինչն արդեն տեղի է ունեցել:

– Ոչ, դա կարող է ունենալ որոշակի, չասենք բացասական ազդեցություն, բայց եթե զուտ չեզոք գործոն ենք դիտարկում՝ իրավիճակային ընթացիկ դրական գործոն է: Բայց մենք այլ խնդիր ունենք՝ ինչպես անենք, որ որմնադիրն այստեղ աշխատանք լինելու պարագայում մնա և ոչ թե գնա Չիտա կամ Օրենբուրգ: ՌԴ-ում եկամտահարկի դրույքաչափը 12-13% է, նույն ցածր մակարդակն է ԱՊՀ երկրներում, մինչդեռ, ՀՀ-ում միջինը 26 % է: Այստեղ հարկային քաղաքականությունը ներդաշնակեցնելու խնդիր կա, ու այն ժամանակ շատերը կմտածեն մնալ հայրենիքում և մի քիչ ցածր աշխատավարձով, բայց նույն հարկային պայմաններում աշխատել, քան թե արտագաղթել:

 

1IN.AM

Դիտվել է 471 անգամ
Հանրային այգու ծառերը կտրվել են եւ այն դարձել... Ռուսական կապրիզներ. «Աէրոֆլոտ»-ը, որից օգտվու... Մաքսատան պետը երկու «LEXUS» ու յոթ անշարժ գու... «Վակուում կառաջանա». Ինչու «Ծառուկյան» խմբակց... ՀՀԿ-ում խառն են. Մոռացել են, որ այս տարի պիտի... Ընդդեմ գազավիկների. Պատգամավորները առաջարկ են... «Այդ Խաչիկյանը ես եմ». Լեւոն Մարտիրոսյանը կլի... Սպանե՞լ են. անհետ կորելուց առաջ 26-ամյա երիտա... Մարտի 1-ի սպանությունների անհրաժեշտ բացատրութ... Երեւանում անհայտ օտեարերկրացին ադրբեջանական մ... Ողբերգական դեպք Արմավիրի մարզում. Գայ գյուղու... Պետությանը ծառայել եմ անկեղծ և նվիրված. Արմեն... Թուրքիայի ԱԳՆ-ի արձագանքը ՝ Նիդեռլանդներում Հ... «Վեց ամիս. ամեն գիշեր ծեծուջարդով, սպառնալիքն... «Արթիկ» ՔԿՀ-ում այցելուի մոտից արգելված իրեր ... Ինչպես է Շիրակի պետհամալսարանի ռեկտորը խաբում... Մոր և քրոջ պատճառով ԱԱԾ Գորիսի բաժնի պետը հրա... Լրագրողի մասնագիտական գործունեությանը խոչընդո... «Օրենքով գող» Գուլիին վիրավորած հեղինակության... Աշոտ Կարապետյանը՝ Փհենչհանից. Ընկճվել էի, որ ... Հրդեհ՝ Արմավիրի մարզի Գայ գյուղում. հայտնաբեր... ԼՂ-ը անկախ Ադրբեջանի կազմում անգամ մեկ օր չի ... Դատավորները՝ նոր սկանդալի կիզակետում Գործարարներին ահաբեկում են ԱԱԾ-ի անունից «Ինչքա՞ն փող կտաք». Գրիշա Վիրաբյանի դեմ կոմպր...
Այսօր
Շաբաթ
1 Ամիս
ՍԵՆՍԱՑԻԱ. Հայտնի ՛՛Գող՛՛ Յապոնչիկը և ՌԴ Պատրի... Հայտնի քրեական հեղինակություն Արթուր Ղազարյան... Արթուր Ասատրյանը՝ Դոն Պիպոն, իր անձի շուրջ պտ... «Առյուծ ձյա~, չես հավատա, եկել եմ մոտդ՝ ներող... ՛՛Օրենքով գող՛՛ Յապոնչիկը ողջ է.Գալոյանը դա ա... Արտակարգ ու ողբերգական դեպք Թալիշ գյուղի տարա... Բացառիկ Լուսանկարներ. Ինչո՞ւ սպանեցին «Էջմած... «Ստրկամիտնե՛ր». արցախցիները բաց նամակով դիմել... Նախկին պատգամավոր Արսեն Ավագյանի՝ Տուգոյի անվ... Ֆիլմ՝ նվիրված Արթուր Ասատրյանին՝ Դոն Պիպոյին.... «Զոն նայող» Կարիճ Լիլոն՝ իր ամուսնության, եւ ... Հերոսական քայլի դիմած Արթուր Միքայելյանը, հա... Քիչ առաջ սարսափելի պայթյուն է տեղի ունեցել, կ... Շտապ լուր սահմանից,սպիտակ դրոշներ ադրբեջանակա... Դոլինան մեջքից հարված է հասցրել ադրբեջանցիներ... Արարատի մարզ վարկանշային թեկնածուներից ակնհայ... Մեծ խնջույք Փարավոնում. Հայտնի հեղինակությու... ԲԱՑԱՌԻԿ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ.«Աստված մի արասցե. որ բռնեց... Սոնա Շահգելդյանն առաջին անգամ խոսում է ամուսն... Այս գիշեր գնդակոծվել է Մարտունին. կա զոհ «Մհեր Սեդրակյանը էս երկիրը սիրող մարդ ա»... Ի՞նչ մեթոդներ է կիրառում պայծառատես Անի Գրիգո... Հայտնի հեղինակություն Արթուր Ասատրյանը՝ Դոն Պ... ԲԱՑԱՌԻԿ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ.Աչքերս լցվեցին.բանակում զոհ... Միքայելի դասընկերները ողբում էին, որ ծննդյան ...
Հանրային այգու ծառերը կտրվել են եւ այն դարձել է ազդեցիկ հոր զավակի սեփականությունը «Հայկական ժամանակ» թերթը գրում է. «Երեւանի Դավիթաշեն վարչական շրջանում հերթական օբյեկտն է կառուցվում: «Դեյզի» անունը կրող այգու տեղում այժմ մեծ փոս է փորվել ապագա կառույցի համար: Մեր տեղեկություններով, կառուցողը նախկին պատգամավոր Ռուբեն Գեւորգյանի դուստրը է՝ Արմենուհի Գեւորգյանը: Վերջինս նախկին այգու սեփականատերն է: Ամիսներ առաջ «Ռիբոկ» սպորտային համալիրի հարեւանությամբ գտնվող այ Ռուսական կապրիզներ. «Աէրոֆլոտ»-ը, որից օգտվում են նաեւ ՀՀ քաղաքացիները, խնդրահարույց որոշում է կայաց... «Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ռուսական «Աէրոֆլոտ» ավիաընկերությունը նոր խնդիրների առաջ է կանգնեցրել ուղեւորներին` կրճատելով ձեռքի ուղեբեռում անվճար տեղափոխվող իրերի քանակը: «Ժողովուրդ» օրաթերթը տեղեկացավ, որ ուղեւորները փետրվարի 15-ից հետո այլեւս չեն կարողանում ձեռքի ուղեբեռով անվճար տեղափոխել բջջային հեռախոսներ, նոթբուքեր, լուսանկարչական ապարատներ, տեսախցիկներ, անձրեւանոցներ, թղթա Մաքսատան պետը երկու «LEXUS» ու յոթ անշարժ գույք է հայտարարագրել «Փաստ» օրաթերթը գրում է. ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ Արեւմտյան մաքսատուն–վարչության պետ Վլադիմիր Թամրազյանը Բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողովին է ներկայացրել իր՝ պաշտոնը ստանձնելու 2017 թ. հայտարարագիրը: Թամրազյանը հայտարարագրել է յոթ անուն անշարժ գույք՝ երեք հողամաս, երկու բնակարան, առանձնատուն եւ հողին ամրակայված այլ անշարժ գույք: Նրա ավտոմեքենաները երեքն են, ընդ որում երկուսը նույն մակնիշի: Այսպես նր «Վակուում կառաջանա». Ինչու «Ծառուկյան» խմբակցությունը չի միանում «Ելք»-ի նախաձեռնությանը «Ժողովուրդ» թերթը գրում է. «Ծառուկյան» խմբակցությունը որոշել է չմիանալ ՀՀ նախագահի ընտրության կարգի սահմանադրականությունը պարզելու համար «Ելք» խմբակցության նախաձեռնությանը: ՍԴ-ին դիմելու համար անհրաժեշտ է 21 ստորագրություն, սակայն «Ելք»-ն ունի 9 մանդատ: «Ծառուկյան» խմբակցության պատգամավոր Գեւորգ Պետրոսյանը «Ժողովուրդ» օրաթերթի հետ զրույցում նշեց, թե ՀՀԿ-ում խառն են. Մոռացել են, որ այս տարի պիտի համագումար անեն «Հայկական ժամանակ» թերթը գրում է. «Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության կանոնադրության համաձայն՝ կուսակցությունն այս տարի պիտի գումարի 17-րդ համագումարը: Սակայն ՀՀԿ-ում խառն են և համագումարի մասին մտածելու ժամանակ դեռ չունեն: Մարտի 1-ին Բարձրագույն դատական խորհրդի կազմն են ընտրելու, 2-ին՝ նախագահ, իսկ ապրիլին՝ վարչապետ: ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանը ՀԺ-ին հհարցրին, թե ե՞րբ են պատրաստվու
website by Sargssyan